-
-
4/8/2010

P.S.G
-

10
.. 117 43
.:
210 9217366 Fax. 210 9211766
Email.
info@psgenvi.gr

Ο πληγωμνος πλαντης μπορε να ανακμψει

'Αρθρο της Δρ. Πηνελπη Σταυρκη στο περιοδικ ECOTECH (Μρτιος 2007) σχετικ με τα περιβαλλοντικ προβλματα του πλαντη .Απειλς και τρποι ανκαμψης

Ο πληγωμνος πλαντης μπορε να ανακμψει

Στα επτ απειλητικ οικολογικ προβλματα η επιστμη και η τεχνολογα χουν απαντσεις. Το ζητομενο εναι η πολιτικ βοληση και - πρωτστως - μια παγκσμια κινητοποηση
Απ: Δρ. Πηνελπη Σταυρκη, Γεωλγο - Γεωχημικ, Περιβαλλοντολγο


Κνοντας ναν απολογισμ των δεδομνων που χαρακτηρζουν το παρν της κατστασης του Περιβλλοντος σε παγκσμια κλμακα και κοιτζοντας το μλλον με προβληματισμ, καταλγουμε τι τσσερα εναι τα βασικτερα μηνματα που παρνουμε μσα απ αυτ τη διερενηση του παρντος και του μλλοντος. Τα τσσερα αυτ μηνματα εναι:

- Ο Πλαντης Γη απειλεται απ σοβαρς περιβαλλοντικς εκτροπς.
- Απαιτεται σωστ ενημρωση και περιβαλλοντικ παιδεα απ μικρ ηλικα.
- Η ρευνα και η Τεχνικ μπορον με οδηγ το λγο της αλθειας και της Επιστμης να δσουν τις σωστς λσεις και να αποτρψουν την απειλ των θανσιμων αυτν εκτροπν.
- Η σωτηρα του Πλαντη μας εναι υπθεση λων μας, τσο των ανθρπων που βρσκονται στα κντρα αποφσεων σο και των απλν πολιτν. Κανες μας δεν εναι μοιρος ευθυνν και για τον λγο αυτ λοι οι λαο της γης πρπει να αφυπνιστομε, σαν μια ομδα ειρηνικ, με ειλικρνεια και βοληση.

Τα μηνματα αυτ εναι ρρηκτα συνδεδεμνα με την ποιτητα ζως, που βασζεται σε δο απαρατητες προποθσεις, στην παραγωγ και κατανλωση περισστερων αγαθν και ενργειας και σ' να αναλλοωτο φυσικ περιβλλον.

Μα εκ νου αναφορ στα μεγλα, τα κορυφαα προβλματα, που με την μορφ σοβαρν περιβαλλοντικν εκτροπν απειλον το πλαντη μας και συνεπγονται μια μη αντιστρεπτ οικολογικ ανατροπ, αποτελε χρσιμη υπενθμιση.
Επτ, ως γνωστν, εναι τα μεγλα οικολογικ προβλματα που αφνουμε χαρη κληρονομι στα παιδι του 21ου αινα.

1. Το φαινμενο του θερμοκηπου (Global Warming)
2. Η δημιουργα οπν ζοντος (Ozon Holes) απ την μεωση του ατμοσφαιρικο ζοντος της στρατσφαιρας
3. Η ξινη βροχ (Acid rain)
4. Η ρπανση της υδρσφαιρας
5. Η εξαφνιση των ειδν ( Species Extinction)
6. Η ελττωση του πσιμου νερο σε παγκσμια κλμακα
7. Ο Υπερπληθυσμς.

Πσο σοβαρ εναι η κατσταση θα το αντιληφθομε εν σκεφτομε τι τα προβλματα αυτ δεν μπορον να απομονωθον και αντιμετωπιστον ξεχωριστ, εναι αλληλοεξαρτμενα με μια συνοχ δυναμικ, με μια σχση πολλαπλασιαστικ. Η νταση του ενς επηρεζει και μεγεθνει την νταση του λλου.
Τα μεγλα αυτ προβλματα εναι προντα της ανθρπινης παρμβασης, μιας παρμβασης που γιγαντθηκε με την βιομηχανικ και μεταβιομηχανικ εποχ.
Η ανπτυξη ταν το κυραρχο ατημα στις αρχς του 20ου αινα ταν η "μηχαν" μπαινε στην ζω των ανθρπων και ο πληθυσμς της Γης ταν ακμα 1,6 δις. Η μαζικ παραγωγ των βιομηχανικν αγαθν, η ανπτυξη της τεχνολογας, οι συγκοινωνες, η εκμετλλευση των φυσικν πρων και των ενεργειακν πηγν ταν επιτακτικ για την διατροφ και επιβωση του πληθυσμο της Γης που το 2006 εχε φθσει τα 6,5δις. Δεν γινε η μως χρση, γινε κατχρηση, δεν τηρθηκε το «μτρον ριστον». Υπερκαταναλωτισμς, αλγιστη εκμετλλευση των φυσικν πρων, εκτροπς ποταμν, αποδασσεις, κατ κρον χρησιμοποηση χημικν λιπασμτων και παρασιτοκτνων, εναι ορισμνες απ τις βασικς αιτες που προκλεσαν διγκωση των ρυπνσεων και συνεχ κατρρευση των οικοσυστημτων. Εναι μως καννας τι η Φση, ταν δεν σβεσαι τους νμους της, αντιδρ ποτ δεν λησμονε και τλος πντα τιμωρε.

Αυτ εναι το τμημα της αλγιστης και αντ πσης θυσας Ανπτυξης και αυτς εναι οι αποτυχες μας, πως καταγρφονται σμφωνα με τον μχρι σμερα απολογισμ μας και τα ερωτματα που γενννται εναι: Θα μπορσουμε ραγε να διδαχθομε απ αυτς; "...Και μην χοντας πιο κτου λλο σκαλ να κατρακυλσεις πιο βαθι στου Κακο τη σκλα" να περισσουμε τι δεν χει χαθε; θα μπορσουν ραγε να αφυπνισθον συνειδσεις; τσι στε "... για τ' ανβασμα που σε καλε θα αιστανθς να σου φυτρνουν, χαρ τα φτερ, τα φτερ τα πρωτιν σου τα μεγλα", πως με αυστηρ κριτικ αλλ και αισιδοξη θηση, μας παροτρνει ο εθνικς μας ποιητς στον "Προφητικ" απ τον Δωδεκλογο του Γφτου.

Δεν εμαστε αντθετοι με την ανπτυξη. Εξ' λλου κτι ττοιο θα ταν μεγλο σφλμα για να πλαντη με 6,5δις πληθυσμ και με τερστιες ανγκες διαβωσης. σο και υγιειν περιβλλον να εχαμε, χωρς ανπτυξη θα φθναμε σε να κσμο πεινασμνων. Επομνως το ζητομενο εναι η ορθ, βισιμη αειφρος, πως χει καθιερωθε να λγεται, ανπτυξη και χι ανπτυξη αντ πσης θυσας.

Εναι γεγονς αναμφισβτητο τι η Επιστμη, η ρευνα και η Τεχνικ, οι οποες σμερα χουν λσει δυσκολτερα προβλματα, εναι σε θση μσα απ τη διεπιστημονικ συνεργασα να δσουν τις σωστς λσεις και να αποτρψουν την απειλ των περιβαλλοντικν εκτροπν. Το πρβλημα μως δεν περιορζεται στην επιστημονικ του δισταση, πργμα που θα κανε τη λση του ευκολτερη, χει τρεις ακμη συνιστσες την οικονομικ, την κοινωνικ και την ηθικ. Στο σημεο αυτ υπεισρχεται και η πολιτικ παρμβαση, η οποα με τις κατευθυντριες γραμμς τις οποες χαρζει, επωμζεται να μεγλο μρος της επλυσης του κοινο μας προβλματος αλλις της διασφλισης του κοινο μας μλλοντος. Στο σημεο αυτ λοιπν, πως και στο "αρχαο δρμα", εναι η κατλληλη χρονικ στιγμ της παρμβασης του "απ μηχανς θεο" με τη μορφ του μοντλου της Βισιμης Ανπτυξης και η ανδειξη του ρλου της Ευρωπακς νωσης, η οποα ντας πλον σε εγργορση, χει βρει "για το ανβασμα, απ του κακο τη σκλα τα "φτερ τα πρωτιν της τα μεγλα".

Σμερα η Ευρωπακ νωση (Ε.Ε.) αντιλαμβανμενη την κρισιμτητα του περιβαλλοντικο προβλματος σε παγκσμια κλμακα, (υπερπληθυσμς, υπερκατανλωση, υποβθμιση του φυσικο περιβλλοντος) στοχεει στην προστασα του περιβλλοντος, σε παγκσμια κλμακα, αναλαμβνοντας ηγετικ ρλο. Η ρευνα στην Ευρπη για τη θσπιση διαδικασας για την εκτμηση των επιπτσεων στο περιβλλον απ ανθρπινες δραστηριτητες, χρονολογεται απ τη δεκαετα του 1970, ταν καταβλθηκαν οι πρτες προσπθειες για την υιοθτηση Οδηγας εκτμησης περιβαλλοντικν επιπτσεων. Οι περιβαλλοντικς πολιτικς της, οι οποες περιλαμβνονται ανμεσα στις πιο σημαντικς και συνεκτικς στον κσμο, εναι στην ουσα επιχειρησιακ σχδια και νομοθετματα που οδηγον κατ καννα, σε εκπνηση πολιτικν, επιτυγχνοντας παρλληλα προδο και σε επιστημονικ εππεδο. Οι προσπθειες της Ε.Ε, οι οποες ξεκινον απ λα τα κρτη-μλη και στρφονται εμφανς και προς τις υποψφιες προς νταξη χρες, καθς και προς τον υπλοιπο κσμο, δεν αρκε να παραμενουν μνο Ευρωπακς προσπθειες, δεν επαρκον για τη σωτηρα του Πλαντη Γη. Η Ε.Ε κνει εκτεταμνες προσπθειες για την προστασα του αρα, του εδφους και των υδτινων πρων που συνιστον τον πλαντη μας, γνωρζοντας τι αυτς οι προσπθειες ενχουν τον κνδυνο να υποστε η οικονομα της περιβαλλοντικ αθμιτο ανταγωνισμ, αφο ανταγωνστριες χρες πως ΗΠΑ, Κνα, Ρωσα, Βραζιλα κ.λ.π, παργουν με μειωμνα περιβαλλοντικ κστη.
Θεωρομε τι μα απ τις κορυφαες παρεμβσεις της Ε.Ε στο "περιβαλλοντικ ζτημα" εναι και η κατρτιση και εφαρμογ της Οδηγας 2001/42/ΕΚ (ΕΕ, 2001) σχετικ με την εκτμηση των περιβαλλοντικν επιπτσεων ορισμνων Προγραμμτων και Σχεδων (Π.Σ.) Οδηγα για τις Στρατηγικς Περιβαλλοντικς Εκτιμσεις (ΣΠΕ) (ΕΕ, 2001). Η Οδηγα αυτ, αποφεγει την αναφορ σε πολιτικς και χει αντικειμενικ στχο την προθηση της Αειφρου Ανπτυξης λλως Bισιμης Ανπτυξης, με την υψηλο επιπδου προστασα του περιβλλοντος και την ενσωμτωση των περιβαλλοντικν ζητημτων στην προετοιμασα και θσπιση σχεδων και προγραμμτων και συγκεκριμνα στην προθηση του Αειφορικο Χωρικο Σχεδιασμο, μσα στον οποο προτθεται να λειτουργσει. Η ννοια της Αειφρου Βισιμης Ανπτυξης χει διεισδσει σε λους τους τομες επιστηµονικς σκψης απ την δεκαετα του 1980 με την παρουσαση της κθεσης Brundtland "Το κοιν μας μλλον" (WCED, 1987) και εναι ευτυχς γεγονς τι χει αναμφισβτητα επηρεσει και την µορφ της Στρατηγικς Περιβαλλοντικς Εκτμησης καθς και τις προσπθειες εφαρμογς της απ τα κρτη μλη της Ε.Ε. Επειδ μως να χελιδνι δεν φρνει την 'Ανοιξη, θα πρπει εκτς απ το χελιδνι που λγεται Ευρωπακ νωση, να αφυπνιστον και τα υπλοιπα που ρχονται απ ΗΠΑ, Κνα, Βραζιλα, Ινδα και αλλο, διαφορετικ θα οδηγηθομε στην σιωπηλ 'Ανοιξη, τη «Silent Spring», πως την περιγρφει το 1962 στο κλασσικ βιβλο της η Rachel Carson.